Een vlonder of steiger aan het water

Een vlonder aan het water is vaak de mooiste plek van de tuin, maar ook de natste. Hout dat in het water staat of er vlak boven ligt, moet daar tegen kunnen, en de oever moet blijven liggen. Zo pak je het aan.

Eerst: mag het?

Voor werk aan en in het water gelden de regels van het waterschap. Voor een steiger, een vlonder die over het water steekt of een nieuwe beschoeiing heb je daarom vaak toestemming nodig van het waterschap, en soms ook een vergunning van de gemeente. Langs veel sloten en vaarten moet bovendien een strook vrij blijven voor onderhoud.

Kijk dus eerst op het Omgevingsloket en bel het waterschap of de gemeente voordat je hout bestelt.

Hardhout voor alles wat nat wordt

• Palen, balken en planken die in het water staan of er vlak boven liggen, maak je van hardhout. Okan is duurzaamheidsklasse 1, gaat 25 jaar en langer mee en kan in de grond en bij het water.
• Douglas en geïmpregneerd grenen gaan boven de grond 15 tot 20 jaar en 10 tot 15 jaar mee. In of vlak boven het water houden ze het veel korter. Een vlonder die op het droge ligt, een paar meter van de kant, kun je wel van douglas maken, op een gewone fundering.
• Bevestiging: RVS-schroeven voor de planken, en verzinkt of RVS draadeind met moeren en sluitringen om de balken aan de palen te zetten. Hardhout boor je altijd voor.

Palen: hoe diep?

Een steiger staat op palen die in de waterbodem gaan. Als vuistregel gaat twee derde van de paal onder de waterbodem en blijft een derde erboven, net als bij een damwand. De bovenste laag van een slootbodem is vaak slap slib; die telt niet mee. Steek eerst een lange lat in de bodem om te voelen waar de vaste grond begint.

Rekenvoorbeeld: het water is 60 cm diep en de bovenkant van de palen komt 30 cm boven het water. De paal steekt dan 90 cm boven de waterbodem uit. Twee keer zoveel gaat de bodem in: 180 cm. Samen is dat 270 cm, dus een hardhouten paal van 120 × 120 mm en 2,70 meter lang. Zit er een dikke laag slib, neem dan 3,00 of 3,50 meter.

Zaag onderaan een punt aan de paal, dan gaat hij makkelijker de bodem in. Sla de palen met een zware moker of een heiblok de grond in; dat is werk voor twee personen.

Rekenvoorbeeld: steiger van 3 × 1,2 meter

Een steiger van 3 meter lang het water in en 1,2 meter breed:

• Palen: twee rijen van 3 palen, om de 1,5 meter. Dat zijn 6 hardhouten palen van 120 × 120 mm.
• Dwarsbalken: op elk paar palen een okan balk van 50 × 150 mm en 1,2 meter lang, vastgezet met draadeind: 3 stuks.
• Liggers: over de dwarsbalken, in de lengte van de steiger, 4 okan balken van 50 × 100 mm en 3 meter lang, 40 cm hart op hart.
• Planken: dwars op de liggers, okan 35 × 145 mm. Op 3 meter passen 20 planken van 1,2 meter. Uit een plank van 2,50 meter haal je er twee, dus 10 planken van 2,50 meter.
• Schroeven: 20 planken op 4 liggers, twee per plank per ligger: 160 RVS-schroeven, één doos van 200.

We zagen de balken en planken op maat, zodat je thuis alleen nog hoeft te bouwen.

Beschoei de oever meteen mee

Waar de steiger aan de kant begint, moet de oever stevig zijn. Anders spoelt de grond onder het eerste stuk weg en zakt het. Zet daarom meteen een beschoeiing langs de oever, links en rechts van de steiger.

• Kunststof damwand: rot niet en weegt weinig. Elke damwand is 50 cm breed. Een derde komt boven de bodem, twee derde gaat erin: om 40 cm grond te keren neem je damwand van 120 cm. Voor 12 meter oever heb je 24 stuks nodig, met een deksloof per 6 meter en een verbinding ertussen.
• Hardhout: opgeklampte schotten of hardhouten damwand tegen hardhouten palen. Sterk en natuurlijk om te zien.

Zet worteldoek achter de beschoeiing, dan spoelt de grond niet tussen de naden weg. Hoe je beschoeiing plaatst, lees je in beschoeiing plaatsen.

Wat je nodig hebt

• Hardhouten palen, balken en vlonderplanken
• Draadeind, moeren en sluitringen
• RVS-schroeven, een houtboor en een verzinkboor
• Een zware hamer en een lange lat om de bodem te peilen
• Waterpas, touw en meetlint
• Beschoeiing en anti-worteldoek

Tips van de werf

• Werk nooit alleen aan het water. Hardhout is zwaar en een slootkant is glad.
• Leg de planken met de gladde kant boven en borstel groene aanslag op tijd weg. Aan het water blijft hout langer vochtig.
• Leg de planken met 5 mm voeg, dan loopt het water er meteen door.
• Meet de waterdiepte op een paar plekken. Een sloot is in het midden vaak dieper dan aan de kant.
• Stuur ons je schets met de maten van de sloot, dan maken we een lijst.

Alles voor de oever vind je bij beschoeiing. Met de rekenhulp voor beschoeiing reken je uit hoeveel damwand je nodig hebt.

Lees ook

• Beschoeiing plaatsen: hout of kunststof
• Een houten beschoeiing: planken, palen en gordingen
• De onderconstructie van een vlonder: regels, balken en palen