Een houten gevel onderhouden

Een houten gevel vraagt weinig, als je op tijd kijkt. Het belangrijkste besluit neem je aan het begin: laat je het hout grijs worden, of houd je de kleur? Daarna is het vooral een kwestie van één rondje per jaar langs de gevel.

Grijs laten worden

Onbehandeld lariks/douglas wordt vanzelf zilvergrijs. Dat is geen rot: alleen de bovenste laag van het hout verandert door zon en regen van kleur. De sterkte blijft.

• De kant met veel zon en regen wordt het eerst grijs. Onder een dakrand of overstek blijft het hout langer bruin. De eerste jaren kan de gevel daardoor wat vlekkerig ogen; na een paar jaar wordt het verschil meestal kleiner.
• Je hoeft niet te beitsen of te oliën. Het jaarlijkse rondje langs de gevel blijft wel belangrijk.
• Hardhout zoals okan wordt ook mooi grijs en vraagt vrijwel geen onderhoud.

De kleur houden

Wil je de warme, roodbruine kleur van douglas houden, dan moet je erbij zijn voordat het hout grijs wordt.

1. Laat nieuw hout eerst een paar weken buiten drogen en luchten.
2. Maak het schoon en laat het goed droog worden.
3. Zet er een transparante beits of een olie op, zoals een transparante douglasbeits of tuinhoutolie. Twee dunne lagen werken beter dan één dikke.
4. Kijk elk voorjaar of de kleur nog goed is. Olie moet meestal vaker bij dan beits, en de zonkant vaker dan de rest.

Is het hout al grijs? Met een ontgrijzer voor buitenhout haal je de grijze laag weg. Daarna kun je weer beitsen of oliën.

Zwart of geschilderd hout is een verhaal apart. Daar zit de kleur in een laag op het hout. Na een aantal jaren wordt die doffer, vooral op de zonkant. Maak de gevel dan schoon, laat hem drogen en zet er een nieuwe laag op. Werk ook zaagkanten en schroefgaten bij. Geïmpregneerd grenen wordt na een paar jaar wat lichter van kleur; af en toe beitsen houdt het mooi.

Het rondje van elk voorjaar

Loop één keer per jaar, liefst in het voorjaar, langs de hele gevel. Let vooral op deze punten:

• Kopse kanten: onderaan de gevel, bij ramen en deuren en bij de naden. Hier trekt water het hout in. Zijn ze donker, zacht of open gescheurd? Werk ze bij met beits, of vervang de plank.
• De onderkant: tussen de planken en de grond hoort minstens 10 cm ruimte. Zijn tegels, grind of aarde omhoog gekomen, haal ze dan weg.
• Ventilatie: de open strook onder en boven moet vrij zijn, zonder bladeren, spinrag of nesten.
• Schroeven: staat er een plank los, zet hem dan vast met een nieuwe RVS-schroef naast het oude gat.
• Goten: een lekkende goot boven de gevel geeft snel donkere plekken.
• Planten: klimop en struiken tegen de gevel houden het hout nat. Snoei ze zo dat er lucht bij de planken komt.
• Scheurtjes: kleine droogscheurtjes horen bij hout en kun je laten. Een plank die over de hele lengte open splijt, vervang je.

Een plank vervangen is geen groot werk. Draai de schroeven eruit, haal de plank weg en zet een nieuwe op maat terug. Bij rabat draai je ook de schroeven van de plank erboven even los, zodat je de nieuwe plank eronder kunt schuiven. Behandel de zaagkanten voordat de plank erin gaat.

Zo ziet het onderhoud er over de jaren uit:

Schoonmaken

• Gebruik water, een zachte borstel en eventueel een reiniger voor buitenhout.
• Werk van boven naar beneden, dan loopt vuil water niet over planken die al schoon zijn.
• Gebruik geen hogedrukreiniger. Die rafelt de bovenkant van het hout op en spuit water achter de planken.
• Groene aanslag op de noordkant borstel je er met water af.
• Laat de gevel na het schoonmaken een paar droge dagen drogen voordat je beitst of oliet.

Wat je nodig hebt

• Zachte borstel, emmer en een reiniger voor buitenhout
• Transparante beits of tuinhoutolie als je de kleur wilt houden
• Een ontgrijzer als het hout al grijs is en je de kleur terug wilt
• Een penseel en een potje beits voor kopse kanten
• Een paar RVS-schroeven voor losse planken

Tips van de werf

• Beits of olie liever twee keer dun dan één keer dik. Een dikke laag blijft plakken en bladdert eerder.
• Werk bij droog weer, niet in de volle zon, en niet als er binnen een dag regen komt.
• Moet er een plank vervangen worden? Neem de maat op, dan zagen we een nieuwe op lengte.
• Oliën mag je overslaan, het rondje langs de kopse kanten niet.

Alles om je gevel schoon te maken en te beschermen vind je bij houtbehandeling. Meer over onderhoud per houtsoort lees je in Tuinhout onderhouden.

Lees ook

• Tuinhout onderhouden
• Een zwarte gevel van douglas
• Douglas en lariks: wat is het verschil?