Vlonderplanken schroeven: voorboren, verzinken en RVS

De schroeven zijn het kleinste onderdeel van je vlonder, maar ze bepalen of de planken jaren strak blijven liggen. Met de juiste schroef, een voorgeboord gat en een verzonken kop voorkom je gespleten uiteinden, zwarte vlekken en koppen waar je achter blijft haken.

Hoeveel schroeven?

De regel is eenvoudig: twee schroeven per plank per regel.

Rekenvoorbeeld: een vlonder van 4 × 3 meter met planken van 145 mm breed heeft 20 planken op 11 regels. Dat is 20 × 11 × 2 = 440 schroeven, dus 3 dozen van 200.

Met douglas planken van 195 mm heb je voor dezelfde vlonder 15 planken: 15 × 11 × 2 = 330 schroeven, 2 dozen van 200.

Ruwweg komt het neer op 35 tot 40 schroeven per m² bij planken van 145 mm. Houd een handvol over, want er valt er altijd wel een tussen de planken.

Welke schroef?

• RVS: roest niet en geeft geen zwarte vlekken op het hout. Gebruik RVS voor elke vlonder, zeker bij hardhout.
• Hardhoutschroef: met een snijpunt en een kleine kop. Gemaakt voor hardhout, en ook prima in douglas en geïmpregneerd grenen.
• Dikte: 5 mm voor vlonderplanken van 28 en 35 mm dik. We hebben de hardhoutschroef van 5 mm in RVS in dozen van 200, van 40 tot 80 mm lang, met een Torx T25-kop.

Meer over schroefsoorten lees je in welke schroef voor welk hout.

Hoe lang?

Kies een schroef die twee tot twee en een half keer zo lang is als de plank dik is.

Waar komt de schroef?

• In de breedte: zet de twee schroeven ongeveer 2 tot 2,5 cm uit de lange kanten van de plank, midden op de regel.
• Bij de kopse kant: houd minstens 2 cm afstand tot het uiteinde en boor daar altijd voor, ook bij douglas. Daarom ligt bij een naad elk plankeinde op een eigen regel; lees daarover bij de onderconstructie.
• In een rechte lijn: span een touw boven het midden van de regel of trek een potloodstreep langs een lat. Rijen schroeven die precies in lijn staan, maken een vlonder af.

Voorboren en verzinken

Voorboren: boor een gat door de plank dat iets dunner is dan de schroef. Bij een schroef van 5 mm is dat een houtboor van 3,5 mm, in heel hard hout 4 mm. Is de regel ook van hardhout, boor dan een stukje in de regel mee.

Verzinken: met een verzinkboor maak je een kegelvormige opening voor de kop. De kop komt dan vlak of net onder het oppervlak te liggen, zonder dat het hout eromheen splintert. In hardhout trekt een schroefkop zichzelf niet goed weg, daar is verzinken nodig. Een opsteekverzinker schuif je over de houtboor, zodat je in één keer voorboort en verzinkt.

Stap voor stap

1. Leg de eerste plank langs een gespannen touw, zodat hij precies recht ligt. Deze plank bepaalt de rest.
2. Leg de volgende plank ertegen, met een afstandhouder van 5 mm voor de voeg.
3. Boor de gaten voor, met de verzinker op de boor.
4. Schroef de plank vast met een goed passende bit. Zet de koppeling van je machine niet te hoog: de kop moet net onder het hout liggen, niet diep erin.
5. Staat een plank een beetje krom, trek hem dan recht met een klem of met een koevoet als hefboom. Begin aan het ene eind en werk naar het andere.

Wat je nodig hebt

• RVS-hardhoutschroeven van 5 mm in de juiste lengte
• Een boormachine en een schroefmachine
• Een houtboor van 3,5 of 4 mm en een opsteekverzinker
• Een Torx-bit T25, en een paar reserve
• Afstandhouders van 5 mm, touw, een lat en een potlood

Tips van de werf

• Werk met twee machines: in de ene de boor met verzinker, in de andere de bit. Dat scheelt steeds wisselen.
• Een versleten bit draait de kop van de schroef kapot. Neem er een paar extra.
• Meet een paar planken voor het eind hoeveel ruimte er over is. Dan kun je de voegen nog iets bijstellen en eindig je niet met een smal reepje.
• Laat 1 cm ruimte tussen de laatste plank en een muur of schutting.

De schroeven vind je bij schroeven en bevestiging. Wil je weten hoeveel planken en regels je nodig hebt, reken het dan uit met de rekenhulp voor vlonders.

Lees ook

• Welke schroef voor welk hout?
• De onderconstructie van een vlonder: regels, balken en palen
• Vlonder leggen: hoeveel planken heb je nodig?