Een pergola of prieel in je tuin
Pergola of prieel: het verschil, de maten en de doorloophoogte, een houtlijst voor 3 bij 3 meter en de klimplanten die erlangs groeien.
· 5 minuten lezen
Een pergola en een prieel geven allebei een eigen plek in de tuin, maar ze doen iets anders. Een pergola is open en groeit dicht met planten; een prieel heeft een dak en houdt je droog. Hieronder het verschil, de maten en een houtlijst om er zelf een te bouwen.
Pergola of prieel?
| Wat | Pergola | Prieel |
|---|---|---|
| Dak | open balken, geen dicht dak | dicht dak, bijvoorbeeld met shingles |
| Schaduw | van de planten erover | van het dak |
| Bij regen | nat | droog |
| Plek | over een pad, een terras of tegen het huis | vrijstaand in de tuin |
| Klimplanten | horen erbij | kan, langs de staanders |
De maten van een pergola
- Hoogte: houd onder de balken minstens 2,20 meter vrij. Planten hangen naar beneden, dus 2,40 meter loopt prettiger.
- Afstand tussen de staanders: 2,50 tot 3 meter is gebruikelijk. Dan blijven de balken mooi recht.
- Balken erover: leg de dwarsbalken om de 40 tot 50 cm. Dichter bij elkaar geeft meer schaduw, verder uit elkaar meer zon.
- Overstek: laat de liggers en de dwarsbalken 30 tot 50 cm voorbij de staanders doorlopen. Dat geeft een pergola zijn bekende uiterlijk.
Rekenvoorbeeld: pergola van 3 bij 3 meter
Een vrijstaande pergola boven een terras, met de staanders 3 meter uit elkaar en 50 cm overstek rondom.
| Aantal | Onderdeel | Maat |
|---|---|---|
| 4 | staanders, douglas | 120 × 120 mm, 2,50 m |
| 4 | betonpoeren | 12 × 12 cm |
| 2 | liggers, douglas | 50 × 150 mm, 4,00 m |
| 9 | dwarsbalken, douglas geschaafd | 45 × 120 mm, 4,00 m |
| 4 | schoren, douglas | fijnbezaagd |
Zo reken je het:
- De liggers zijn 3 meter plus twee keer 50 cm overstek: 4 meter.
- Over 4 meter ligger leg je dwarsbalken om de 50 cm: 4.000 gedeeld door 500 is 8 tussenruimtes, dus 9 balken.
- Staanders van 2,50 meter op poeren die 10 cm boven de grond uitsteken, komen tot 2,60 meter. Zet je de liggers er bovenaan met slotbouten tegen, dan blijft er onder de ligger ongeveer 2,45 meter vrij.
Liever strak en modern? Er zijn zwarte hoekverbindingen, verlengstukken en vloerelementen voor pergola's, voor palen en balken van 9 × 9, 12 × 12 en 15 × 15 cm. Dan zet je de pergola strak in elkaar, zonder ingewikkeld zaagwerk.
Het prieel: een dak in de tuin
Een prieel is een vrijstaande zitplek met een dicht dak. Het dak rust op vier of meer staanders met schoren. Vaak is het een tentdak: vier dakvlakken die in één punt samenkomen. Daarop liggen shingles op een dicht dakbeschot, zodat je ook bij een bui buiten kunt zitten.
Zelf niets uitzoeken? Tuindeco heeft priëlen als bouwpakket, bijvoorbeeld Rhodos, Kos en Samos van douglas, en Classico van groen geïmpregneerd vuren. Er zijn ook grotere, zoals Obdam van 430 × 430 cm. Bij veel modellen hoort een passende dakgootset.
Een prieel van eigen hout bouw je net als een overkapping: staanders op poeren, liggers met schoren en daarop het dak. Welke maten daarbij horen, lees je in staanders, balken en liggers.
Klimplanten
Een pergola wordt pas echt mooi als hij begroeid is. Een paar bekende keuzes:
- Blauwe regen: bloeit in het voorjaar met lange trossen, maar wordt zwaar en groeit hard. Kies dan staanders van 150 × 150 mm en stevige balken.
- Klimroos: veel soorten geuren en bloeien lang. Bind de takken op aan de staanders.
- Clematis: bloeit rijk en blijft lichter. Hij wil koele voeten, dus zet er lage planten voor.
- Kamperfoelie: groeit snel dicht en geurt vooral op een zomeravond.
- Druif: schaduw in de zomer en op een zonnige plek je eigen druiven.
Plant klimplanten zo'n 30 cm naast de staander, niet er vlak tegenaan. Zet een trellis tegen de staander of span draad, zodat de planten houvast hebben.
Wat je nodig hebt
- Staanders douglas 120 × 120 mm, of 150 × 150 mm als er een blauwe regen langs gaat groeien
- Liggers douglas 50 × 150 mm en dwarsbalken douglas 45 × 120 mm
- Schoren, slotbouten met ringen en RVS-schroeven
- Betonpoeren, draadeind en betonmortel
- Een trellis of draad voor de klimplanten
- Waterpas, touw, meetlint en een boormachine met houtboor
Tips van de werf
- Zet de staanders op betonpoeren, niet in de grond. Dan blijft de voet droog.
- Leg de dwarsbalken met de bolle kant naar boven, dan blijven ze recht.
- Een pergola is pas na een paar jaar dichtgegroeid. Wil je sneller schaduw, leg dan een rietmat over de balken.
- Stuur ons je maten. We zagen de balken op lengte en rekenen mee.
Kant-en-klare priëlen en pergolasets vind je bij priëlen en pergola's. Bouw je hem van eigen hout? Zet je stukken op de zaaglijst, dan zagen wij ze op maat.
Lees ook
Reken het uit met je eigen maten
Vul je maten in en zie meteen wat je nodig hebt en wat het kost. Twijfel je? Bel 085 076 38 96.
Maak een zaaglijstLees ook
Overkappingen Een overkapping bouwen: waar begin je? Bouwpakket of op maat, plat dak of zadeldak: de keuzes op een rij voordat je begint. 2 september 2026 · Overkappingen · Houthandel Jan Sok 
Overkappingen Overkapping als bouwpakket of van eigen hout op maat? Een overkapping als bouwpakket van Tuindeco, of van douglas uit eigen voorraad op maat gezaagd: de verschillen in maat, werk en levering op een rij. 25 juni 2026 · Overkappingen · Houthandel Jan Sok 
Overkappingen Betonpoeren plaatsen onder een overkapping Een overkapping staat zo goed als zijn fundering. Zo plaats je betonpoeren waterpas en stevig. 20 juni 2026 · Overkappingen · Houthandel Jan Sok Reacties
Nog geen reacties. Zeg gerust iets.