Een plantenbak of moestuinbak van hout bouwen

Een houten plantenbak of moestuinbak bouw je in een middag. Met de juiste houtsoort, folie aan de binnenkant en een goede afwatering gaat hij jaren mee. Hier lees je hoe je hem opbouwt, met een materiaallijst voor een bak van ongeveer 126 × 60 × 60 cm.

Welk hout kies je?

Een plantenbak heeft het zwaar: aan de binnenkant zit vochtige aarde, aan de buitenkant komen regen en zon. Kies daarom hout dat buiten lang meegaat.

• Lariks/douglas: warm van kleur, onbehandeld te gebruiken en goed te bewerken. Met folie aan de binnenkant een mooie keuze.
• Hardhout okan: het meest duurzaam, ook als de onderkant op de grond staat. Wel zwaar, en altijd voorboren.
• Geïmpregneerd grenen: voordelig. Behandel de zaagkanten na.

Neem liefst planken van 28 mm of dikker. Dunne planken kunnen door de druk van de natte aarde gaan uitbuigen.

De opbouw

Voor een bak van 60 cm hoog stapel je drie planken van 200 mm breed op elkaar. In de hoeken staan paaltjes waar je de planken aan vastschroeft.

1. Zaag de stukken: 6 planken van 120 cm voor de lange zijden, 6 planken van 60 cm voor de korte zijden en 4 hoekpaaltjes van 60 cm.
2. Lange zijden: leg drie planken van 120 cm tegen elkaar en schroef aan beide uiteinden een hoekpaaltje vast, gelijk met het eind van de planken. Twee schroeven per plank per paaltje. Zo maak je twee lange wanden.
3. Korte zijden: zet de lange wanden rechtop en schroef de planken van 60 cm tegen de paaltjes, over de uiteinden van de lange planken heen. De buitenmaat wordt zo ongeveer 126 × 60 cm.
4. Haaks zetten: meet de twee diagonalen. Zijn ze even lang, dan staat de bak haaks.

Folie en afwatering

• Folie aan de binnenkant: bekleed de wanden aan de binnenkant met folie, zodat de natte aarde niet tegen het hout ligt. Het hout blijft zo droger en gaat langer mee. EPDM is stevig en gaat lang mee. Zet de folie bovenaan vast met nietjes, net onder de rand, zodat je hem niet ziet.
• Bodem open laten: maak nooit een dichte bak. Het water moet onderin weg kunnen, anders verzuipen de wortels en blijft het hout nat.
• Op de grond: leg eventueel worteldoek op de bodem, tegen onkruid van onderaf. Water en lucht gaan er gewoon doorheen.
• Op een terras: zet de bak op een paar tegels of latjes, zodat de onderste plank niet in het water staat.

Rekenvoorbeeld: hoeveel aarde?

Vanbinnen is de bak ongeveer 120 × 54 cm. Leg je onderin 15 cm grove takken of grind voor de afwatering, dan blijft er 45 cm over voor aarde:

• 1,20 m × 0,54 m × 0,45 m = ongeveer 0,29 m³;
• dat is zo'n 290 liter tuinaarde of potgrond.

Voor de folie meet je de omtrek aan de binnenkant: ongeveer 3,5 m. Met 60 cm wand en 10 cm extra onderaan heb je een baan van ongeveer 3,6 × 0,7 m nodig. Bij EPDM van 3,66 m breed is één strekkende meter genoeg.

Wat je nodig hebt

Voor een bak van ongeveer 126 × 60 × 60 cm:

• 3 Douglas planken fijnbezaagd 32 × 200 mm, 4,00 m: daar zaag je 6 × 120 cm en 6 × 60 cm uit
• 1 Douglas paal geschaafd 65 × 65 mm, 3,00 m: voor 4 hoekpaaltjes van 60 cm
• 48 RVS-schroeven 5 × 80 mm: 1 doos van 200
• 1 strekkende meter EPDM van 3,66 m breed, en een nietmachine
• eventueel worteldoek voor de bodem
• boormachine, houtboor om voor te boren, zaag, winkelhaak en rolmaat

Liever glad hout? Neem dan de geïmpregneerde plank geschaafd van 28 × 195 mm, en behandel de zaagkanten na. De bak wordt dan 3 × 195 = 58,5 cm hoog.

Liever kant-en-klaar?

Geen tijd om te zagen? Er zijn ook kant-en-klare bakken, zoals de verhoogde moestuinbak van lariks van 120 × 60 × 80 cm, de verhoogde plantenbak Donau van lariks en de plantenbak Elbe in 100 en 130 cm. Voor op het terras is er de multi plantenbak of kruidenbak van lariks.

Tips van de werf

• Zet de schroeven van de lange en de korte zijde niet op dezelfde hoogte, anders raken ze elkaar in het hoekpaaltje.
• Maak je de bak langer dan 1,20 m, zet dan halverwege de lange zijden een extra paaltje aan de binnenkant. Anders duwt de natte aarde de planken naar buiten.
• Boor voor bij de uiteinden van de planken, dan splijt het hout niet.
• Wil je de kleur houden, behandel dan alleen de buitenkant met olie of beits. De binnenkant zit achter de folie.
• Vul de bak pas als hij op zijn vaste plek staat. Vol met natte aarde til je hem niet meer op.

Bekijk de kant-en-klare bakken bij plantenbakken. Wil je de stukken op maat laten zagen, zet ze dan in de zaaglijst.

Lees ook

• Douglas en lariks: wat is het verschil?
• Handelsmaten van hout: 45 × 70, 50 × 150 en de lengtes
• Worteldoek: onkruid onder de vlonder voorkomen