Een houten poort maken en hangen

Een poort gaat honderden keren per jaar open en dicht. Daarom moet hij steviger zijn dan de schutting ernaast, en hangt hij aan de zwaarste paal van de rij. Met een goed frame, een schoor op de juiste plek en stevig beslag blijft hij recht hangen.

Kopen of zelf maken?

• Kant-en-klaar: tuindeuren van douglas, geïmpregneerd grenen of hardhout, vaak op een stalen frame en soms met een inbouwslot. Ze passen bij de schermen in dezelfde houtsoort.
• Zelf maken: van schuttingplanken op een frame van regels. Dan bepaal je zelf de breedte en de hoogte, en past de poort precies in je opening.
• Tussenweg: een verstelbaar stalen poortframe waar je je eigen planken op schroeft. Staal werkt niet mee met het weer zoals hout, dus het frame blijft beter haaks.

Het frame en de schoor

Een zelfgemaakte poort krijgt een Z-frame: een regel boven, een regel onder en een schuine regel ertussen, de schoor.

De schoor loopt altijd van onder aan de scharnierkant schuin omhoog naar boven aan de slotkant. Zo drukt het gewicht van de poort via de schoor naar het onderste scharnier. Zet je hem andersom, dan gaat de poort na een tijdje aan de slotkant hangen.

Zet de regels zo'n 15 cm van de boven- en onderkant. Schroef elke plank met twee RVS-schroeven op elke regel en op de schoor. Voor een brede of hoge poort maak je een rondom frame met een schoor, of kies je een stalen frame.

De zware paal

De poort hangt aan één paal, en die krijgt het zwaar. Het gewicht van de poort trekt hem naar voren, en elke keer dat de poort openzwaait of iemand eraan hangt, komt er kracht bij. Kies daarom:

• een dikkere paal: 100 × 100 of 120 × 120 mm, van hardhout okan of douglas
• een langere paal: 3,00 m, met ongeveer 1 m in de grond
• beton rond de voet, dat goed hard is voordat je de poort ophangt

Ook de paal aan de slotkant moet stevig staan. Schroef daar een aanslaglat op, dan slaat de poort niet door. Meer over palen lees je in welke schuttingpaal je kiest.

Wat je nodig hebt

Een rekenvoorbeeld: een poort van 1,80 m hoog in een opening van 103 cm tussen de palen. Met 7 planken van 140 mm en 6 voegen van 5 mm wordt de poort 101 cm breed. Dan houd je aan elke kant 1 cm speling.

Uit de regel van 4,00 m zaag je twee stukken van 97 cm en de schoor van ongeveer 1,70 m. De schroeven: 7 planken op 2 regels en de schoor, met 2 schroeven per plank per regel, is 42 schroeven.

Hangen, stap voor stap

1. Palen zetten. Zet beide poortpalen waterpas, met de opening boven en onder even breed. Laat het beton hard worden.
2. Poort bouwen. Leg de planken met de mooie kant naar beneden op een vlakke ondergrond, met een latje van 5 mm tussen elke plank. Schroef eerst de regels erop en daarna de schoor.
3. Op hoogte zetten. Zet de poort in de opening op twee blokjes van 5 cm, met een wig aan elke kant voor de speling.
4. Hengen vastzetten. Zet de hengen op de regels, niet alleen op de planken. Met een slotbout door de regel zit een heng extra vast.
5. Het deel op de paal. Bij een kruisheng is dat de plaat, bij een heng de duim. Boor voor, schroef vast en kijk met de waterpas of de poort recht hangt.
6. Afmaken. Schroef de aanslaglat op de slotpaal en zet de sluiting erop.

Tips van de werf

• Schoor goed om. Van onder aan de scharnierkant naar boven aan de slotkant. Leg hem neer en kijk nog één keer voordat je schroeft.
• Ruimte onder de poort. Houd 5 cm vrij, en meer als de grond achter de poort omhoog loopt.
• Een derde heng. Is de poort zwaar of hoger dan 1,80 m, zet dan een derde heng in het midden, op een extra regel.
• Voorboren bij hardhout, en vlak bij de uiteinden van de planken.

Kant-en-klare tuindeuren staan bij tuindeuren. Hengen, duimen en sluitingen vind je bij beslag.

Lees ook

• Welke schuttingpaal: hardhout, douglas of beton?
• Een schutting bouwen van losse planken
• Welke schroef voor welk hout?